- नेपाल प्रहरीको सीआईबी र एआईजीको नाम दुरुपयोग गरी नक्कली इमेलमार्फत सर्वसाधारणलाई ठगी गर्ने गिरोह सक्रिय रहेको पाइएको छ।
- सीआईबीले त्यस्ता भ्रामक सन्देशको विश्वास नगर्न र शंकास्पद सूचना प्राप्त भएमा तुरुन्त प्रहरीमा खबर गर्न अपील गरेको छ।
- अपराधीहरूले भीपीएन र नक्कली सर्भर प्रयोग गर्ने भएकाले अनुसन्धान जटिल बने पनि प्रहरीले डिजिटल फरेन्सिकमार्फत खोजी गरिरहेको छ।
- साइबर विज्ञहरूले अपरिचित इमेलको जवाफ नदिन र संवेदनशील व्यक्तिगत वा बैंकिङ विवरणहरू कसैसँग साझा नगर्न सुझाव दिएका छन्।
काठमाडौं । नेपालमा पछिल्लो समय प्रविधिको दुरुपयोग गरी फोन, इमेल तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत सर्वसाधारणलाई ठगी गर्ने घटनाहरू तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। यस्ता साइबर अपराधका कारण धेरैले जीवनभरको कमाइ गुमाउनुका साथै गम्भीर मानसिक क्षति र पारिवारिक संकट समेत बेहोर्नुपरेको छ। यसै क्रममा, पछिल्लो समय अपराधीहरूले नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) कै नाम दुरुपयोग गरी विभिन्न व्यक्तिहरूलाई अनधिकृत इमेल र सन्देश पठाएर ठगीको नयाँ प्रपञ्च रचेको खुलासा भएको छ। अपराध अनुसन्धान गर्ने देशकै प्रमुख जिम्मेवार निकायको नाम र लोगो प्रयोग गरेर यसरी भ्रम छर्नुले प्रहरी प्रशासनका लागि थप चुनौती थपिदिएको छ।
सीआईबीका प्रमुख प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) डा. मनोज केसीको नाम र नक्कली हस्ताक्षर जोडेर पठाइएका यस्ता इमेलहरूबारे ब्यूरोले गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार, अपराधीहरूले आधिकारिक जस्तै देखिने लोगो र पदनाम प्रयोग गरी सर्वसाधारणलाई कानुनी कारबाही वा खाता रोक्काको डर देखाएर रकम असुल्ने रणनीति अपनाएका छन्। सीआईबीले यस्ता भ्रामक सन्देशहरूमा कुनै सत्यता नभएको स्पष्ट पार्दै कसैको प्रलोभन वा डरमा नपर्न र शंकास्पद सूचना प्राप्त हुनासाथ तुरुन्तै नजिकको प्रहरी कार्यालयमा खबर गर्न सर्वसाधारणलाई अपील गरेको छ। यसअघि सरकारी तथा बैंक वित्तीय संस्थाको नाममा ठगी हुने गरे पनि यसपटक प्रहरीकै साख गिराउने गरी सीआईबी लक्षित प्रहार गरिएको छ।
प्रहरीले यस्ता डिजिटल अपराधमा संलग्न गिरोहको पहिचानका लागि डिजिटल फरेन्सिक, आईपी ट्र्याकिङ र इमेल सर्भर विश्लेषणसहित अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी सञ्जालको समेत सहयोग लिइरहेको जनाएको छ। तर, अपराधीहरूले भर्चुअल प्राइभेट नेटवर्क (VPN), फेक इमेल सर्भर र विदेशी प्लेटफर्महरू प्रयोग गर्ने भएकाले अनुसन्धान प्रक्रिया निकै जटिल बनेको छ र हालसम्म ठोस पहिचान हुन सकेको छैन। साइबर सुरक्षा विज्ञहरूले भने अपरिचित स्रोतबाट आउने इमेलहरूको जवाफ नदिन, संवेदनशील व्यक्तिगत वा बैंकिङ विवरणहरू कसैलाई साझा नगर्न र आधिकारिक पुष्टि बिना कुनै पनि आर्थिक कारोबार नगर्न सुझाव दिएका छन्। यस घटनाले प्रहरीलाई प्रविधिमा अझ सबल बन्न दबाब दिएको छ भने नागरिकलाई पनि डिजिटल सुरक्षाप्रति उत्तिकै सचेत रहन झकझक्याएको छ।
