- अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले धितोपत्र बोर्डलाई पूँजीबजार व्यवस्थित गर्न र लगानीकर्ताको सम्पत्ति सुरक्षालाई प्राथमिकता दिन निर्देशन दिनुभएको छ।
- मन्त्री वाग्लेले पारदर्शी, जवाफदेही र विश्वासिलो बजार निर्माण गर्दै पूँजीबजारलाई अर्थतन्त्रको बलियो आधार बनाउन जोड दिनुभयो।
- बोर्डले भदौदेखि इन्ट्रा-डे कारोबार र सर्ट सेलिङ जस्ता नयाँ उपकरणहरू कार्यान्वयनमा ल्याई बजारलाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउने योजना अघि सारेको छ।
- नीति निर्माण गर्दा लगानीकर्ता र सरोकारवालाहरूको सुझावलाई समेटेर साझा बुझाइका आधारमा अघि बढ्न अर्थमन्त्रीको विशेष आग्रह छ।
काठमाडौं । पछिल्लो समय उतारचढाव, अनिश्चितता र अपेक्षाबीच अघि बढिरहेको नेपालको पूँजीबजारलाई थप व्यवस्थित र भरोसायोग्य बनाउने प्रयासमा सरकार सक्रिय देखिएको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले लगानीकर्ताको विश्वास कायम राख्दै बजारलाई दीर्घकालीन रूपमा बलियो बनाउने उद्देश्यका साथ नियामकीय सुधार र लगानीकर्ता संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्न नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) लाई निर्देशन दिनुभएको छ।
सोमबार नेपाल धितोपत्र बोर्डको स्थलगत निरीक्षणका क्रममा अर्थमन्त्री वाग्लेले बोर्ड नेतृत्वसँग छलफल गर्दै पूँजीबजार केवल कारोबारको क्षेत्र मात्र नभई आम नागरिकको बचत, लगानी र भविष्यसँग जोडिएको महत्वपूर्ण आर्थिक आधार भएको उल्लेख गर्नुभयो।
उहाँले बजारमा लगानी गर्ने हजारौँ सर्वसाधारणको मेहनतको कमाइ सुरक्षित गर्ने जिम्मेवारी नियामक निकायको रहेको बताउँदै पारदर्शी, जवाफदेही र विश्वासिलो बजार निर्माणमा केन्द्रित भएर काम गर्न आग्रह गर्नुभयो।
“उच्च नैतिकता र जिम्मेवारीका साथ पूँजीबजार विकासको काम अघि बढाउनुहोस्,” अर्थमन्त्री वाग्लेले भन्नुभयो, “लगानीकर्ताको सम्पत्तिको रक्षा गर्नुहोस्। सरकार र मन्त्रालयबाट आवश्यक सहयोग उपलब्ध हुनेछ।”
लगानीकर्ताको विश्वास नै बजार विकासको आधार
अर्थमन्त्री वाग्लेले नयाँ नेतृत्व आएपछि धितोपत्र बोर्डले दीर्घकालीन सोचसहित सुधारका प्रयास अघि बढाएको र त्यसको सकारात्मक प्रभाव बजारमा देखिन थालेको आफूले महसुस गरेको बताउनुभयो।
उहाँले नेपालको पूँजीबजारलाई थप परिपक्व, प्रतिस्पर्धी र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउन नियमन प्रणाली बलियो बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। नियमनकारी निकायका रूपमा धितोपत्र बोर्डको भूमिका अत्यन्त संवेदनशील रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले बजारमा विश्वासको वातावरण निर्माण गर्नु नै अहिलेको मुख्य आवश्यकता रहेको बताउनुभयो।
“नियमनको दायित्व निकै गम्भीर छ। बजारमा सहभागी सबै पक्षको हितलाई ध्यानमा राखेर अघि बढ्नुपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो।
नीति निर्माणमा सबै पक्षको सहभागिता आवश्यक
नयाँ सरकार गठनपछि पूँजीबजारका लगानीकर्ताको अपेक्षा बढेको उल्लेख गर्दै अर्थमन्त्री वाग्लेले नीति निर्माण गर्दा लगानीकर्ता, व्यवसायी, ब्रोकर, बजार सञ्चालक तथा अन्य सरोकारवालासँग पर्याप्त छलफल गर्न निर्देशन दिनुभयो।
उहाँले कानुन र निर्देशिका निर्माण गर्दा कुनै एक पक्षको हितभन्दा पनि समग्र बजारको दीर्घकालीन विकासलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने बताउनुभयो।
“सेयर बजारका सबै हिस्सेदारलाई साथमा लिएर अघि बढ्नुहोस्। सबैको सुझाव र आवश्यकता सुनेर साझा बुझाइका आधारमा निर्णय गर्नुहोस्,” उहाँले बोर्ड नेतृत्वलाई आग्रह गर्नुभयो।
आम लगानीकर्ताको अपेक्षा र बजार सुधारको आवश्यकता
नेपालको पूँजीबजारमा पछिल्लो समय ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण नागरिक जोडिएका छन्। बैंकिङ प्रणाली, डिजिटल प्रविधि र वित्तीय पहुँच विस्तारसँगै सेयर बजार धेरै नागरिकका लागि बचतलाई लगानीमा रूपान्तरण गर्ने माध्यम बनेको छ।
तर बजारमा देखिने अस्थिरता, नीतिगत अन्योल, सूचना प्रवाहको कमजोरी र नियमनसम्बन्धी प्रश्नहरूले लगानीकर्ताको विश्वासमा चुनौती सिर्जना गर्दै आएका छन्। यस्तो अवस्थामा सरकार र नियामक निकायबाट आउने सकारात्मक पहलले बजारमा मनोवैज्ञानिक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपालको सेयर बजारलाई क्षेत्रीय रूपमा प्रतिस्पर्धी बनाउने लक्ष्यलाई सरकारले सकारात्मक रूपमा लिएको बताउनुभयो। धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष डा. गोपाल भट्टले नेपालको पूँजीबजारलाई एसियाकै दोस्रो राम्रो र प्रतिस्पर्धी बजार बनाउने घोषणा गरेको उल्लेख गर्दै उहाँले त्यसलाई व्यवहारमा उतार्न आग्रह गर्नुभयो।
“एसियाकै दोस्रो राम्रो र प्रतिस्पर्धी सेयर बजार बनाउने तपाईंको लक्ष्यलाई म हेरिरहेको छु,” अर्थमन्त्री वाग्लेले भन्नुभयो, “सबैको विश्वास जितेर अघि बढ्नुहोस्।”
नयाँ उपकरण र सुधारका कार्यक्रम अघि बढाउँदै बोर्ड
कार्यक्रममा धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष डा. गोपाल भट्टले पूँजीबजार विकासका लागि तयार गरिएको ‘ब्लूप्रिन्ट’ कार्यान्वयनमा ल्याइएको जानकारी दिनुभयो।
उहाँले प्राथमिक तथा दोस्रो बजारलाई थप प्रभावकारी बनाउन नयाँ नीतिगत सुधारका काम अघि बढाइएको बताउनुभयो। चालु साउन महिनाभित्रै आईपीओ निष्कासन, इन्ट्रा डे कारोबार, मार्जिन ल्यान्डिङ तथा सर्ट सेलिङ कारोबारसम्बन्धी आवश्यक निर्देशिका तयार गर्ने र सरोकारवालासँग छलफलपछि भदौदेखि क्रमशः लागू गर्ने योजना रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो।
सुधारको बाटोमा अघि बढ्दै पूँजीबजार
पूँजीबजारको विकास केवल सूचकांक बढ्नु वा कारोबार रकम विस्तार हुनु मात्र नभई लगानीकर्ताको विश्वास, पारदर्शिता र सुरक्षासँग जोडिएको विषय हो। सरकारको पछिल्लो पहलले बजारलाई दीर्घकालीन सुधारतर्फ लैजाने संकेत गरेको छ।
विशेषगरी साना तथा व्यक्तिगत लगानीकर्ताको हित संरक्षण, प्रभावकारी नियमन, प्रविधिको प्रयोग र नयाँ लगानी उपकरणको विस्तार हुन सके नेपालको पूँजीबजारले अर्थतन्त्रमा अझ महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने देखिन्छ।
अर्थमन्त्री वाग्लेको पछिल्लो निर्देशनले सरकार पूँजीबजारलाई केवल वित्तीय कारोबारको क्षेत्रका रूपमा नभई आर्थिक विकास, उद्यमशीलता र नागरिकको लगानी सुरक्षासँग जोडिएको महत्वपूर्ण संरचनाका रूपमा हेर्न थालेको संकेत गरेको छ। अब सुधारका घोषणा व्यवहारमा कति प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन्छन् भन्ने विषयले नै नेपालको पूँजीबजारको आगामी दिशा निर्धारण गर्नेछ।
